Overslaan en naar de inhoud gaan

Staatsbosbeheer vervangt 60 ha aangetast bos in De Meinweg

28 september 2026

Sphaeropsis aantasting in grove den

Staatsbosbeheer start in oktober met werkzaamheden in Nationaal Park De Meinweg. In een gebied van ongeveer 60 hectare zijn veel grove dennen aangetast door de Sphaeropsis-schimmel. Een deel van de bomen is ernstig verzwakt of afgestorven. Hierdoor kunnen onveilige situaties ontstaan voor recreanten. Daarom worden de aangetaste en onveilige bomen verwijderd.

Wat is de Sphaeropsis-schimmel?
Sphaeropsis (voluit Sphaeropsis sapinea) is een schimmel die vooral dennen aantast, zoals grove den, Corsicaanse den en Oostenrijkse den. De schimmel is van nature aanwezig in bossen en valt vooral verzwakte bomen aan. De schimmel dringt het makkelijkst binnen via jonge naalden of via beschadigingen aan takken. Eenmaal binnen verstoort hij de groei, waardoor scheuten en soms hele takken of bomen afsterven.

Waarom treedt de schimmel nu op?
Gezonde bomen hebben niet veel te lijden van deze schimmel. Sphaeropsis profiteert van verzwakte bomen. Opeenvolgende droge zomers en hitte zorgen ervoor dat dennen verzwakken en vatbaarder worden voor ziekten. Warm en vochtig weer in het voorjaar, gevolgd door een droge zomer, vormde een ideale combinatie voor de schimmel om zich te verspreiden. De aantasting laat zien hoe kwetsbaar een bos is wanneer het vooral uit één soort boom bestaat. Daarom worden zieke en dode bomen vervangen door gemengd gevarieerd bos.

Werkzaamheden en bosomvorming
Dit najaar worden de aangetaste dennen verwijderd. In de komende jaren worden hier voornamelijk verschillende autochtone loofbomen voor terug geplant. Naast de soorten die hier van nature voorkomen, zoals eik en beuk, planten we bijvoorbeeld tamme kastanje en zoete kers, die beter bestand tegen het veranderende klimaat. De werkzaamheden duren ongeveer 8 weken en starten in oktober 2026. Door slechte weersomstandigheden kunnen de werkzaamheden langer duren.

“Het verlies van bomen is ingrijpend, maar de veiligheid van bezoekers staat voorop. Daarom moeten zwakke en dode bomen verwijderd worden. Op de ontstane legen plekken planten we een gevarieerd en toekomstbestendig bos terug”, zegt boswachter Jeroen Scheelings van Staatsbosbeheer. Een gemengd bos is beter bestand tegen ziekten en droogte en biedt meer ruimte aan verschillende planten en dieren. Ook helpt dit bos om meer regenwater in de bodem vast te houden.

Natura 2000
Omvorming van alleen naaldbos naar een gemengd bos met meer loofbomen is ook één van de maatregelen vanuit het Natura 2000 Beheerplan Meinweg. Door omvorming wordt de kwaliteit van het habitattype Beuken-Eikenbossen verbeterd en neemt de oppervlakte van dit type bos toe. Loofbossen houden meer regenwater in de bodem vast ten opzichte van naaldbossen. Dit heeft weer een positief effect op de vochtige heide in het Gagelveld. De Provincie Limburg draagt dan ook financieel bij aan de bosomvorming vanuit het landelijke Programma Natuur.